محمد مهريار

473

فرهنگ جامع نامها و آباديهاى كهن اصفهان ( فارسى )

واژه در نام ديه‌ها نشان آشكارى بر انتشار قوم سگا در سرتاسر ايران مىباشد . اين نام باشكوه كهن ديهى است جزو دهستان زفره از شهرستان اصفهان كه بر سر راه شوسهء اصفهان به يزد واقع شده است . سخت‌آباد و پرجمعيت است . در سال 1345 جمعيت آن 1277 نفر بوده است . « 1 » اين زمان ظاهرا با اينكه قناتهاى آن يا خشكيده و يا بسيار كم‌آب شده است باز هم جمعيت آن بيشتر شده است . « 2 » چون‌كه با حفر چاه عميق صورت ظاهر آبادى و حضارت آن محفوظ مانده است و عبور و مرور وسايل نقليه در جادهء شوسهء اصفهان - يزد هم احتمالا به اقتصاد آن كمك كرده است . از اين پيش از كاروانسراهاى بزرگ و مركز باراندازى بود و اقتصاد آن از اين راه و حمل‌ونقل كالا به‌هرحال رونقى داشت . نوع ساختمانها و كيفيت معيشت مردم يك سابقهء كهن طولانى را به ياد مىآورد ، ولى امروز شهرگرايى به آنجا راه يافته است . درهاى آهنى و ديوارهاى آجرى نشان اين است كه « روستا برو و شهر بيا » . در دور و كنار آن هرچه بگرديم بناى قديمى كه يادگار روزگار كهن باشد نيست ، ولى نوع ساختمانها با ديوارهاى محكم گلى و طاقهاى خشتى نشانى از قدمت و سابقهء تمدن اين مردم است . ايستگاه راه‌آهن اصفهان - تهران در اين محل واقع شده است ، ولى كمتر در به كار انداختن چرخ اقتصاد آن اثر داشته است . در اينجا چون رو به شرق و شمال برويم به زفره مىرسيم كه با لهجهء مخصوص نواحى زفره و رودشت و كوهستان در آن سخن مىگويند و ما همه وقت از آن ياد كرده‌ايم . لهجهء زفره‌اى اختصاصاتى دارد كه ما در اينجا مجال بحث از آن نداريم و بهتر است با غمض عين از اين تفاوت ، لهجهء رايج در اين نواحى را لهجه و يا گويش سگزى بخوانيم تا با اين ديه تناسب داشته باشد . واژه‌شناسى : آنچه ما مىخواهيم در اينجا مورد بحث قرار دهيم ذكر نام آن است كه از قضا بر اثر تطور زبان هيچ تغيير نكرده و صورت قديم خود را حفظ كرده است . همين‌جا بگوييم كه « سگ » در اينجا به معناى « كلب » تازى نيست و آن نام از واژهء « سك » ( Saka ) به معنى سكايى و سكا آمده است و در اين كتاب به تفاريق و با مناسبات بسيار گفته‌ايم كه سكاييان يكى از اقوام كهن آريايى هستند كه از همه‌جا بهتر نام خود را به سيستان معادل

--> ( 1 ) - ن . ك . به : نشريهء 289 م . آ . ا . ص 35 . ( 2 ) - در سال 1375 جمعيت آن به 2758 نفر رسيده است .